1. Intervencións farmacolóxicas |
Aspectos xerais |
| A |
A medicación antipsicótica debería prescribirse sempre que sexa posible dunha maneira non coercitiva en combinación con intervencións psicosociais que inclúan estratexias de promoción da adherencia. |
| A |
As medicacións antipsicóticas están indicadas para case todos os pacientes que experimentan unha recaída aguda; a elección da medicación debería guiarse polas características individuais de cada paciente. |
| C |
O peso e o índice de masa corporal deben ser medidos ao inicio do tratamento, despois mensualmente durante seis meses e, a partir de entón, cada tres meses. A consulta cun especialista en dietética é aconsellable, ademais de fomentar a realización de exercicio físico regular. Tamén podería ser necesario considerar unha medicación cun menor risco de incremento de peso se este non se modifica ou é notable. Deberían tratarse co paciente os proles e os contras e proporcionarlle apoio psicosocial. |
| C |
A glicemia plasmática en xaxún e os perfís lipídicos deberían medirse ao inicio e mais en intervalos regulares durante o seu curso. |
| C |
Unha valoración inicial óptima debería incluír unha resonancia magnética, unha valoración neurocognitiva, un exame neurolóxico dos trastornos neurolóxicos e motores, un electrocardiograma, medición da altura e o peso (índice de masa corporal), probas de detección de substancias ilegais, perfís lipídicos e glicemia plasmática en xaxún (e/ou HbA1c). |
Prescrición de antipsicóticos e efectos adversos |
| A |
Os tratamentos farmacolóxicos deberían ser instaurados con extrema precaución nos pacientes que non se someteran a ningún tratamento previo, baixo o principio básico de producir o mínimo dano posible, ao tempo que se alcanza o máximo beneficio. Isto significa a introdución gradual, cunha explicación coidadosa, de doses baixas de medicación antipsicótica xunto con medicación antimaníaca ou antidepresiva cando estes síndromes estean presentes. |
| A |
Nos pacientes que inician tratamento por primeira vez, recoméndase a elección de medicación antipsicótica de segunda xeración, posto que está xustificada por ter unha mellor tolerancia e un menor risco de discinesia tardía. |
| A |
Recoméndase o uso da medicación de segunda xeración oral como a risperidona, olanzaina, quetiapina, amisulpiride e aripiprazol como primeira e segunda liña de tratamento no primeiro episodio de psicose. As dose iniciais deben ser baixas e incrementarse pouco a pouco en intervalos espazados só se a resposta é baixa ou incompleta. O malestar secundario, o insomnio e a axitación deberían ser tratados inicialmente con benzodiacepinas. Outros síntomas como a manía e a depresión grave requiren de tratamento específico con estabilizadores do humor e antidepresivos. |
| C |
Probablemente, estas dose non terán un efecto temperá (durante os primeiros días) no malestar, o insomnio e os trastornos da conduta secundarios á psicose, polo que resultarán compoñentes esenciais provisionalmente no manexo dunha atención de enfermaría especializada, un contexto seguro e de apoio, e unhas doses regulares e suficientes de benzodiacepinas. |
| C |
Debería reconsiderarse unha medicación alternativa antipsicótica de primeira ou segunda xeración cando a relación risco-beneficio poida mudar para algúns pacientes, por exemplo, se hai aumento de peso, alteración da tolerancia á glicosa ou efectos adversos sexuais asociados ao desenvolvemento dos axentes de segunda xeración. |
| C |
Recoméndase, nas situacións de emerxencia, evitar o uso de primeira elección de fármacos propensos a socavar a futura adherencia ao tratamento pola produción de efectos non desexados que xeren un efecto subxectivo de aversión. Os fármacos de primeira xeración deberían ser utilizados só como última opción nestas circunstancias, particularmente o haloperidol, dado que producen rixidez máis que sedación. |
| C |
Se nun primeiro episodio de psicose non afectiva se presentan efectos adversos, como por exemplo aumento de peso ou a síndrome metabólica, recoméndase o uso dun antipsicótico convencional. Se a resposta é insuficiente, hai que valorar as causas. Se non se producen efectos adversos, incrementar as doses. Se a adherencia é baixa, analizar os motivos, optimizar a dose e ofrecer terapia de cumprimento terapéutico. |
Aspectos técnicos da prescrición |
| A |
Recoméndase o mantemento da farmacoterapia para a prevención de recaídas nas fases estable e de estabilización, con doses sempre dentro do intervalo de tratamento recomendado para os antipsicóticos de primeira e segunda xeración. |
| B |
A medicación antipsicótica para o tratamento dun primeiro episodio de psicose debería manterse durante un mínimo de dous anos despois da primeira recuperación dos síntomas.
|
| B |
Nun primeiro episodio de psicose, a dosificación debe ser iniciada na metade inferior do rango do tratamento; os antipsicóticos de segunda xeración están indicados debido ao menor risco de efectos adversos extra-piramidais a curto e longo prazo .
|
| B |
Recoméndase o uso de clozapina en casos de agresividade persistente.
|
| B |
A administración de múltiples medicamentos antipsicóticos, como a combinación de fármacos de primeira xeración e de segunda, non debería utilizarse agás durante os períodos de transición dun cambio de medicación.
|
| C |
As medicacións antipsicóticas, de segunda xeración ou de primeira, non deberían prescribirse, agás por curtos períodos de tempo durante unha transición.
|
| C |
Non se recomenda a combinación dun antipsicótico con outro, xa que podería incrementar o risco de efectos adversos e interaccións farmacocinéticas.
|
| C |
A recomendación de combinar un medicamento antipsicótico, un estabilizador do humor e unha benzodiacepina ou un antidepresivo podería estar totalmente xustificada polas características dos síntomas comórbidos, que son moi comúns nos trastornos psicóticos.
|
| C |
Se o tratamento parenteral se considera necesario, a vía intramuscular é preferible á intravenosa, desde o punto de vista da seguridade. A administración intravenosa debe utilizarse só en circunstancias excepcionais.
|
| C |
As constantes vitais deberían controlarse despois dunha administración parenteral do tratamento. A presión sanguínea, o pulso, a temperatura e a frecuencia respiratoria deben rexistrarse en intervalos regulares, establecidos polo equipo multidisciplinar, ata que o paciente volva estar novamente activo. Se este está durmido ou semella estalo , requírese unha monitorización máis intensiva.
|
| C |
A medicación depot deberia reservarse para dous grupos. En primeiro lugar, para aqueles que optan de xeito claro e voluntariamente por esta vía de administración. Os medicamentos inxectables de segunda xeración son preferibles debido á súa mellor tolerabilidade e a un menor risco de discinesia tardía. En segundo lugar, para aqueles que, malia unha serie de intervencións psicosociais integrais destinadas a promover a adaptación e a adherencia, repetidamente fracasan en se adherir á medicación necesaria e presentan recaídas frecuentes. Isto resulta aínda máis urxente cando as consecuencias das recaídas son graves e implican un risco substancial tanto para o paciente coma para outros. |
Resistencia a tratamento antipsicótico |
| A |
Os pacientes que están a recibir medicación antipsicótica de primeira xeración e nos que persisten os síntomas positivos ou negativos, ou quen experimentan efectos adversos de malestar, deben cambiar a medicación antipsicótica de segunda xeración oral baixo a estreita supervisión dun especialista. |
| A |
Se o risco de suicidio é elevado ou persistente malia o tratamento para a depresión, se ese tratamento resulta ineficaz, ou se a depresión non é grave, debe contemplarse o uso inmediato da clozapina. |
| A |
Recoméndase medicación de segunda xeración para os pacientes que recaen a pesar dunha boa adherencia á medicación antipsicótica de primeira xeración, aínda que deban terse en conta outras causas reversibles das recaídas.
|
| A |
A clozapina debe ser introducida con garantías de seguridade na primeira ocasión en caso de resistencia ao tratamento. |
| A |
Ante a falta de resposta ao tratamento cunha administración adecuada de antipsicóticos de dous tipos diferentes, recoméndase o uso de clozapina. |
| B |
A medicación antipsicótica depot debe terse en conta para aqueles pacientes que presentan unha pobre adherencia á medicación. |
| C |
Se os síntomas da esquizofrenia non responden aos antipsicóticos de primeira xeración, pode considerarse o uso dun antipsicótico de segunda xeración previamente a un diagnóstico de esquizofrenia resistinte ao tratamento e á introdución da clozapina. Nestes casos, podería valorarse a introdución de olanzapina ou risperidona. Recoméndase informar aos pacientes. |
| C |
A adición dun segundo antipsicótico á clozapina podería terse en conta en persoas resistentes ao tratamento nas que a clozapina por si soa non se amosou suficientemente efectiva. |
Comorbilidade e medicacións coadxuvantes |
B |
É posible engadir antidepresivos como complemento dos antipsicóticos cando os síntomas depresivos cumpren os criterios sindrómicos do trastorno por depresión maior ou son graves, causando un malestar significativo ou interferindo coa funcionalidade do paciente. |
| B |
Un episodio de depresión maior na fase estable da esquizofrenia é unha indicación de tratamento cun fármaco antidepresivo. |
